Naukowo udowodnione

Zapewnienie bezpieczeństwa podczas podróży morskich - ewakuacja z dużych statków wycieczkowych

13 lipca 2017 / Kategoria: Transport
Prezes Fundacji
Zbigniew Machowski
Redaktor Naczelny
Dorota Łozowicka
dr inż.
Magdalena Kaup

Tendencje do budowania bardzo dużych jednostek pasażerskich wymuszają konieczność ciągłego ulepszania systemów bezpieczeństwa takich statków. Podróże morskie stanowią obecnie atrakcyjną formę spędzania czasu, dlatego też należy dążyć do zapewnienia bezpieczeństwa ludziom przebywającym na pokładzie również w przypadku wystąpienia konieczności ewakuowania się z danej jednostki. Analiza czynników wpływających na proces ewakuacji powinna odbywać się już na etapie projektowania statku, co pozwala wyeliminować część zagrożeń podczas eksploatacji statku.

Czas ewentualnej ewakuacji ludzi nie powinien przekraczać czasu dostępnego na jej przeprowadzenie. Należy mieć na uwadze fakt, że czas, którym dysponujemy jest pomniejszony o czas potrzebny do uświadomienia sobie o konieczności ewakuacji.

W celu stworzenia systemów pozwalających uniknąć konieczności ewakuowania się należałoby wyeliminować błędy człowieka prowadzące do powstania sytuacji zagrażających życiu na etapie projektowania, konstrukcji oraz eksploatacji statku. Jednakże nie zawsze bywa to możliwe, czego dowodem są przydarzające się od lat katastrofy na morzu niekiedy pociągające za sobą ofiary śmiertelne.

Do najgroźniejszych sytuacji awaryjnych wymagających ewakuacji pasażerów ze statku możemy zaliczyć:

− utratę stateczności prowadzącą do zatonięcia jednostki,

− pożar, który w porównywalnym czasie może spowodować utratę statku,

− kolizję związaną z utratą pływalności,

− wejście na mieliznę,

− zatonięcie spowodowane złymi warunkami pogodowymi.

W przypadkach kolizji statku czas, po którym statek tonie, warunkujący przeprowadzenie akcji ewakuacyjnej, zależy od wielu czynników i w skrajnych przypadkach może wynosić zaledwie kilka minut (tabela 1).

Tabela1

Dlatego też należy skoncentrować wysiłek na zapewnieniu jak najbezpieczniejszej ewakuacji ze statku, gdyż nie można całkowicie wyeliminować wystąpienia sytuacji zagrażających bezpieczeństwu człowieka na morzu.

Rys 1
Rys. 1 Schematyczne przedstawienie sposobów zapewnienia bezpieczeństwa podczas podróży statkiem.

W przypadku, kiedy nie udaje się uniknąć sytuacji wymuszającej konieczność ewakuacji (np. pożar, kolizja) należy dążyć do wydłużenia czasu dostępnego na przeprowadzenie ewakuacji a także do skrócenia czasu ewakuacji oraz czasu uświadomienia sobie o konieczności opuszczenia jednostki.

Wydłużenie czasu dostępnego przeprowadzenie ewakuacji można osiągnąć poprzez ulepszanie systemów zabezpieczających przed przekroczeniem warunków zagrażających życiu. Przede wszystkim należy mieć na względzie utrudnione warunki poruszania się podczas pożaru i przechyłu statku.

Na skrócenie czasu uświadomienia sobie o konieczności ewakuowania się wpływa znacząco czynnik ludzki. Należy uwzględnić przypadkowość populacji wśród pasażerów (np. możliwość występowania osób nietrzeźwych) i skoncentrować się przede wszystkim na ulepszaniu stosowanych na statkach systemach detekcji i sygnalizacji alarmowej. Wczesne wykrycie zagrożenia i rozpoczęcie akcji ewakuacyjnej daje większe szanse na przeprowadzenie jej w czasie, jakim dysponujemy do momentu, kiedy warunki na statku przekroczą wartości bezpieczne dla zdrowia i życia ludzi.

Na skrócenie czasu samej ewakuacji wpływa między innymi geometria dróg ewakuacji oraz odpowiednie oznakowanie dróg ewakuacji. Odpowiednie połączenie oświetlenia i oznakowania ewakuacyjnego umożliwia szybką i bezpieczną ewakuację ludzi z miejsca zagrożenia.

Ciekawą koncepcją jest informowanie o drogach ewakuacji za pomocą dźwięku zaproponowana przez profesor Withington z Uniwersytetu w Leeds. Ta dodatkowa metoda byłaby szczególnie przydatna w przypadku występowania silnego zadymienia. Profesor Withington przeprowadziła eksperyment z udziałem statystów. Pomieszczenia, w których miała odbywać się ewakuacja zostały wypełnione nietoksycznym dymem, a uczestnicy eksperymentu informowani byli o kierunkach ewakuacji za pomocą sygnałów dźwiękowych. Czas ewakuacji w wielu przypadkach skracał się o 30%. Test został z powodzeniem powtórzony dla promu pasażerskiego znajdującego się w suchym doku z udziałem 20 ochotników. Uzyskane wyniki pokazują, że metoda ta może być stosowana jako dodatkowe źródło informacji.

Elementami wpływającymi na indywidualny przebieg ewakuacji jest znajomość układu korytarzy, płeć i wiek osób biorących udział w ewakuacji a także ich kondycja fizyczna. Pozaewakuacyjne działania ludzi takie jak oczekiwanie na dalsze informacje, walka z pożarem, alarmowanie innych, oczekiwanie na pomoc, próby ratowania dobytku mają również duży wpływ na sprawność ewakuacji.

Zdarzające się od lat katastrofy na morzu i co się z tym wiąże - ofiary w ludziach, wymusiły konieczność przeprowadzania analiz ewakuacji i projektowania bezpiecznych systemów ewakuacyjnych. Metody konstruowania, wyposażania oraz oznakowania dróg ewakuacji są nieustannie ulepszane. Już na etapie projektowania statku powstaje wiele modeli symulujących przebieg ewakuacji. Dużą role odgrywają stosowane metody informowania pasażerów, zabezpieczania dróg ewakuacji. Stosowanie jak najmniejszej liczby uproszczeń oraz uwzględnianie jak największej liczby parametrów wpływających na proces ewakuacji pozwoli na przewidywanie jej przebiegu w przypadku prawdziwego zagrożenia i w przyszłości być może pozwoli zminimalizować liczbę ofiar śmiertelnych. Doskonalenie metod do analiz czasu ewakuacji jest niezbędne, aby zapewnić pasażerom bezpieczeństwo w trakcie podróży morskich, tym bardziej, że stają się one w ostatnich czasach nie tylko sposobem na przemieszcza-nie się, ale też stanowią sposób na atrakcyjne spędzanie wolnego czasu.

Tagi:

transport

Komentarze (0)

Dodaj

Podobał Ci się ten artykuł? Zapisz się do newlettera!

My też nie lubimy spamu dlatego obiecujemy wysyłać Ci tylko wartościowe treści.

Masz pytanie?

Zadaj je autorom