Naukowo udowodnione

Składniki olejku eterycznego z konopi siewnych Cannabis sativa L.

19 czerwca 2017 / Kategoria: Rośliny i zwierzęta
Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich w Poznaniu
Patronat

W nowej technologii mechanicznego zbioru konopi włóknistych, opracowanej w Instytucie Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich, możliwy jest oddzielny zbiór wiech, z których metodą destylacji z parą wodną otrzymać można eteryczne olejki konopne. Stworzona zostaje w ten sposób możliwość uruchomienia dodatkowej produkcji poprawiającej w sferze rolnictwa ekonomikę uprawy konopi. Próby produkcji eterycznych olejków konopnych rozpoczął Instytut w 2002 roku. Wykorzystano polskie odmiany konopi: Beniko, Białobrzeskie i Silesia, o niskiej zawartości kanabinoidów, w tym THC (poniżej 0,2% w suchej masie ziela). Odmiany te spełniają wymagania określone w ustawie (z dnia 6 września 2001 r., Dz. U. Nr 125, poz. 1367) i są dopuszczone do uprawy w kraju. Przemysłowa aparatura do destylacji, częściowo zautomatyzowana, zbudowana została w 2007 roku w Zakładzie Doświadczalnym Instytutu w Pętkowie.

 Pętkowo

W początkowym okresie rozwijania produkcji eterycznych olejków konopnych, przeprowadzono badania ich składu, pod kątem przyszłego ich zastosowania do celów spożywczych. Badania olejków destylowanych z parą wodną z konopi, zaowocowały niezwykle interesującą pracą magisterską napisaną w 2004 roku przez p. Łukasza Ciechońskiego, pod kierunkiem dr hab. inż. Danuty Kalemby. Celem badań było poznanie wydajności oraz składu chemicznego olejków otrzymanych przez destylację z parą wodną z wiech, liści oraz łodyg konopi.

Materiał do badań stanowiły zebrane i wysuszone jesienią 2003 roku wiechy konopi odmiany Białobrzeskie oraz eteryczny olejek konopny wyprodukowany usługowo w 2003 roku w Poznańskich Zakładach Zielarskich Herbapol (w Wydziale Produkcyjnym we Wrześni). Cenny skład olejku i uzyskiwana wydajność pozwoliły następnie zbudować własną instalację doświadczalną w Zakładzie Doświadczalnym Instytutu w Pętkowie.

Badania olejków

Wstępne badania surowca roślinnego pozwoliły określić wydajność oraz skład olejków (tabela 1). Otrzymane przemysłowo olejki poddano analizie GC na niepolarnej kolumnie.

Tabela 1. Wydajność oraz skład olejków

tabela1
Największa zawartość związków lotnych wystąpiła w wiechach konopnych, a najmniejsza w łodygach, co jest zgodne z rozmieszczeniem gruczołów włoskowatych w roślinie. Zawartość seskwiterpenów przeważała nad zawartością monoterpenów we wszystkich częściach rośliny.

Główne składniki olejku konopnego z różnych częsci rośliny zawarto w tabeli 2. Zestawiono w niej tylko składniki występujące w największych ilościach. W pracy p. Łukasza Ciechońskiego zidentyfikowano razem 100 składników.

Tabela 2. Główne składniki olejku konopnego z różnych części rośliny

tabela2
Głównymi węglowodorami seskwiterpenowymi są: β-kariofilen, α-humulen i tlenek kariofilenu.

Głównymi węglowodorami monoterpenowymi są: α-pinen, mircen oraz β-pinen.

Ponadto wykryto Δ9- tetrahydrokannabinol w ilości 0,03 % w olejku z wiech oraz 0,02 % w olejku z łodyg.

Dla porównania wyników przemysłowo otrzymanych olejków z olejkami otrzymanymi metodami laboratoryjnymi: poprzez destylacje parą wodną w aparacie Derynga (SD), destylację-ekstrakcję w aparacie Likensa-Nickersona (SDE), ekstrakcję mieszaniną pentan- eter dietylowy w aparacie Soxhleta (E/D) przeprowadzono również badania ich składu.

Wyniki zestawiono w tabeli 3. Dla ułatwienia porównań, zachowano w tej tabeli kolejność składników przyjętą w tabeli 2, wg kolejności największych zawartości składników w wiechach.

Tabela 3. Główne składniki olejków konopnych otrzymanych różnymi metodami

tabela3

Eteryczny olejek z konopi siewnych w innowacyjnych, objętych ochroną patentową zastosowaniach

Odkryte w czasie następnych badań właściwości olejków wykorzystano w nowatorskich rozwiązaniach i patentowano. Poniżej najważniejsze z nich:

1. Kompozycja na bazie olejku konopnego przeciwko patogenom, sposób wytwarzania kompozycji oraz zastosowanie wyciągu z wiech konopi do wytwarzania kompozycji przeciwko patogenom oraz do zwalczania patogenów grzybicznych. Numer zgłoszenia P 388969. Zgłoszony 04.09.2009.

2. Kompozycja przeciwko szkodnikom, zwłaszcza pluskwiakom, zastosowanie kompozycji do zwalczania szkodników oraz sposób wytwarzania kompozycji. Numer zgłoszenia P 389106. Zgłoszony 23.09.2009.

3. Kompozycja przeciwko szkodnikom, zwłaszcza przędziorkom, sposób wytwarzania kompozycji do zwalczania szkodników. Numer zgłoszenia P-394918. Zgłoszony 18.05.2011.

4. Zaprawa nasienna do zaprawiania nasion siewnych roślin uprawnych, sposób jej wytwarzania oraz zastosowanie eterycznego olejku konopnego do wytwarzania zaprawy nasiennej. Numer zgłoszenia P 217179. Zgłoszony 24.10.2013.

Wnioski

1. Najlepszą organoleptycznie wartość zapachową posiada olejek otrzymany z wiech konopnych.

2. Metoda otrzymywania ma duży wpływ na skład ilościowy olejku.

3. W olejku otrzymanym metodą przemysłową 96,3 % stanowią następujące składniki:

- 19 węglowodorów monoterpenowych,

- 22 tlenowe pochodne monoterpenów,

- 34 węglowodory seskwiterpenowe,

- 15 pochodnych tlenowych seskwiterpenów,

- 2 kannabinoidy,

- 3 aldehydy alifatyczne,  

- 3 węglowodory alifatyczne,

- 3 estry alifatyczne.

4. W tym węglowodory seskwiterpenowe stanowią 83,3 % olejku.

5. Zawartość kannabidiolu (CBD) w olejku wyniosła 0,9 %.

6. Eteryczny olejek konopny można wykorzystywać w produktach spożywczych, gdzie ważna jest zawartość w olejku kwasów tłuszczowych:

- kwasu linolowego 54,0 %,

- kwasu α-linolenowego 16,8 %,

- kwasu olejowego 9,9 %,

- kwasu palmitynowego 7,3 %

 

 

Literatura

1. Składniki olejku eterycznego z konopi siewnych Cannabis sativa L. Praca magisterska Łukasza Ciechońskiego, Łódź, 2004.

2. Ryszard Kaniewski “Steam Distillation of Essential Oils from Hemp Panicles”. Journal of Natural Fibres, New Patents and Techniques. Volume II, number 1, 2005, str. 91- 92.

3. Ryszard Kaniewski „Konopie włókniste źródłem olejków eterycznych”. Pamiętnik Puławski, Zeszyt 151/I, 2009 str.37-47.

4. Ryszard Kaniewski “ Efficiency of Hemp Essentials Oil Depending on Sowing Density and Time of Inflorescence Harvest”. Renewable Resources and Biotechnology for Material Application, Materials Science and Technologies. Nova Science Publishers, Inc. New York, 2011. Chapter 4, str. 31-39.

5. Ryszard Kaniewski „Badanie aktywnos?ci antybiotycznej krajowego olejku konopnego”. Poste?py Fitoterapii 3/2014, tom. XV, str.141-143.

 

 

AUTORZY: 

Ryszard Kaniewski [1], Danuta Kalemba [2], Łukasz Ciechoński [2], Irena Pniewska [1]

[1] – Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich, Poznań

[2] – Politechnika Ło?dzka, Wydział Biotechnologii i Nauk o Żywności, Instytut Podstaw Chemii Żywności

Tagi:

konopie włókniste

Komentarze (0)

Dodaj

Podobał Ci się ten artykuł? Zapisz się do newlettera!

My też nie lubimy spamu dlatego obiecujemy wysyłać Ci tylko wartościowe treści.

Masz pytanie?

Zadaj je autorom