Naukowo udowodnione

Koncepcja wielozadaniowych śródlądowych platform mieszkalnych wykorzystywanych na europejskich drogach wodnych

19 lipca 2017 / Kategoria: Technologie
Prezes Fundacji
Zbigniew Machowski
Redaktor Naczelny
Dorota Łozowicka
dr inż.
Magdalena Kaup

Coraz większy i szybszy rozwój aglomeracji miejskich w Polsce i Europie, a przez to sukcesywny wzrost cen gruntów budowlanych i ich ograniczony zasób, wymusza poszukiwania nowych rozwiązań architektonicznych i przestrzennych dla celów mieszkalnych o szerokim spectrum zastosowania. Wydaje się również, iż istniejące już pomysły na mieszkania w perspektywie budownictwa przyszłości pozostawiają jeszcze wiele do życzenia, a istniejące propozycje są znacznie nie wystarczające.

Jednym z rozwiązań funkcjonujących już w krajach Europy Zachodniej jest wykorzystanie barek pływających do celów mieszkalnych. Jego skala nie pozwala jednak jeszcze na stwierdzenie, że jest to zjawisko powszechne.

Dotychczasowe rozwiązania obejmują jedynie przystosowanie jednostek pływających do celów mieszkalnych. Rozwiązanie to z punktu widzenia obecnych standardów budownictwa, jak również wymogów bezpieczeństwa dla jednostek pływających, musi w naturalny sposób podlegać modyfikacji i przystosowaniu do obowiązujących norm. Zmiany niewątpliwie należałoby zacząć od regulacji prawnych związanych z np. możliwością meldunku, ale pierwsze kroki w zakresie „mieszkania na wodzie” zostały już poczynione, ponieważ w takich miastach jak Warszawa czy Wrocław już w chwili obecnej już ludzie korzystają z takiej formy zakwaterowania. Odrębnym problemem prawnym w przyszłości byłoby dostosowanie warunków technicznych funkcjonowania takich osiedli i zarządzania nimi.

Możliwości i cele wykorzystywania śródlądowych platform mieszkalnych

Do chwili obecnej jednostki pływające były przystosowywane głównie do celów mieszkalnych. Rozbudowany w niektórych miastach system infrastrukturalny przy nabrzeżach pozwala na istnienie takie rodzaju zabudowy mieszkalnej. Dla jednych jest to forma tańszego mieszkania, a dla innych ucieczka od rutyny i codzienności. Często obok zalegalizowanych obiektów, stacjonują na dziko łodzie imigrantów czy osób bezrobotnych, gdyż koszty utrzymania są znacząco niższe.

Innym nie mniej ważnym aspektem wykorzystania tego typu zakwaterowania mogłaby być turystyka, zarówno na potrzeby indywidualne rodzin, jak i dla grup zorganizowanych. Wymaga to zapewne właściwego przystosowanie całej infrastruktury technicznej pod prowadzenie działalności gospodarczej, jednak sprzyjałoby rozwojowi tego sektora, dając możliwość alternatywnej formy spędzania czasu na wodzie. Mobilność najróżniejszego typu systemów mieszkalnych pozwala na aktywne wykorzystanie czasu wolnego i stanowić może świetne rozwiązanie uzupełniające dla istniejących już form turystyki i rekreacji. Śródlądowe barki mieszkalne mogą być wykorzystywane jako typowe stacjonarne bazy noclegowe przy nabrzeżach w portach i przystaniach dla klientów turystyki zbiorowej, albo jako mobilne jednostki czarterowane przez rodziny lub zorganizowane grupy osób na określony czas. Jeszcze inną formą wykorzystania tych jednostek może być adaptacja ich jako obiektów na bazy dla wędkarzy. Ta forma spędzania wolnego czasu jest bardzo chętnie wybierana przez rzesze osób, zatem należy utworzyć kolejne możliwości ciekawego i zorganizowanego wypoczynku.

Przydatność rozwiązań mobilnych mieszkań może być również ciekawą alternatywą dla takich służb mundurowych jak wojsko czy staż graniczna. Z racji funkcji jakie pełnią te instytucje ciągła dyslokacja wojsk jest już raczej koniecznością. Podczas gdy budowa tradycyjnych mieszkań koszar czy internatów to proces bardzo kosztowny i czasochłonny możliwość gospodarowania mobilnymi systemami zakwaterowania spełniającymi współczesne standardy mieszkalne wydaje się być propozycją interesującą. W tabeli 1 zestawiono główne możliwości wykorzystania wielozadaniowych śródlądowych platform pływających.

Tabela 1. Zastosowania śródlądowych platform mieszkalnych

 Tabela 1 Zastosowania śródlądowych platform mieszkalnych

Dla użytkowników i mieszkańców tych różnego rodzaju jednostek pływających, istotne znaczenie ma dostęp do odpowiedniej infrastruktury i zasobów. Stały dostęp do wody, prądu i kanalizacji jest podstawą funkcjonowania tych obiektów. Ponadto ważne jest również zapewnienie mieszkania na tych jednostkach przez cały rok, a nie tylko możliwość korzystania z nich w określonych sezonach. Istniejący sezon nawigacyjny na drogach wodnych śródlądowych, nie może obowiązywać dla tych jednostek, gdyż wykluczałoby to ich prawidłowe funkcjonowanie.

Analiza koncepcji wielozadaniowych śródlądowych barek mieszkalnych

Istniejące i wykorzystywane obecnie różne rozwiązania konstrukcji mieszkalnych stanowią podstawę utworzenia nowej koncepcji wielozadaniowych śródlądowych barek mieszkalnych. Ze względu na środowisko, w którym będą one funkcjonować (środowisko wodne), istnieje szereg wymagań techniczno-eksploatacyjnych, które powinny być spełnione, aby zapewnić bezpieczeństwo i odpowiedni standard dla zamieszkania. Mogą to być jednostki przeznaczone tylko w jednym celu (np. mieszkalne, turystyczne czy wojskowe) lub wielozadaniowe konstrukcje pływające łatwo adaptowalne do zmieniającego się zapotrzebowania. Można tutaj zaproponować stałą jednokadłubową konstrukcję lub jednostkę dwukadłubową (katamaran). To drugie rozwiązanie zapewne miałoby znaczenie, jeśli jednostka wykorzystywana byłaby w celach turystycznych, ze względu na atrakcyjność oraz dobre właściwości oporowe-napędowe. W celach wojskowych walory estetyczne nie mają największego znaczenia, tutaj raczej liczyłaby się prostota rozwiązania, aby obiekt nie przykuwał uwagi osób niepożądanych oraz wysokie parametry techniczno-eksploatacyjne, aby bezproblemowo taką jednostkę przeprowadzić i zacumować w innym miejscu. Na rysunku 1 przedstawiono podstawową klasyfikację wielozadaniowych śródlądowych platform mieszkalnych.

Rysunek 1 Wielozadaniowe śródlądowe platformy mieszkalne

Rys. 1. Klasyfikacja wielozadaniowych śródlądowych platform mieszkalnych

W celu opracowania koncepcji wielozadaniowych śródlądowych platform mieszkalnych, pierwszym krokiem jest zdefiniowanie podstawowych założeń, które obejmują: rejon stacjonowania i/lub pływania -R, nośność -DWT, prędkość eksploatacyjna -V. Drugim krokiem jest oszacowanie wymiarów głównych (długość całkowita - LOA, długość między pionami - LBP, szerokość - B, wysokość - H, zanurzenie - T, współczynnik pełnotliwości kadłuba - CB, moc napędu głównego - PB). Następnie należy opracować podstawowe standardy techniczne dotyczące:

a)systemów nośnych konstrukcji platformy z uwzględnieniem:

• pływalności,

• wpływu warunków hydro-meteorologicznych,

• bezpieczeństwa pożarowego,

• bezpieczeństwa ruchu statków,

• trwałości i wytrzymałości konstrukcji,

• stateczności i niezatapialności,

b)konstrukcji modułów lub nadbudowy mieszkalnej z uwzględnieniem:

• warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, budowle i ich usytuowanie,

• wykorzystania odnawialnych źródeł energii elektrycznej i cieplnej,

• odprowadzania i/lub oczyszczania ścieków,

• pozyskiwania i wykorzystania wody do celów gospodarczych (wody opadowe lub pobierane bezpośrednio z lądu).

Na rysunku 2 przedstawiono schemat realizacji opracowania wstępnej koncepcji wielozadaniowych śródlądowych platform mieszkalnych.

Śródlądowe platformy mieszkalne ze względu na konstrukcję mogą mieć różne zastosowanie, co przedstawia schemat poniżej (rysunek 3). Proponuje się zastosowanie platformy mieszkalnej o stałej konstrukcji nadbudówki do celów tworzenia osiedli mieszkalnych stałych lub tymczasowych oraz jako stacjonarne i mobilne obiekty turystyczne. Jedno lub dwukadłubowa platforma mieszkalna o wymiennych modułach funkcjonalnych mogłaby być wykorzystywana jako tymczasowa baza wojskowa lub statek-baza dla wędkarzy. W tych dwóch przypadkach można zaproponować uniwersalne moduły wymienne lub specjalnego przeznaczenia, np. na sprzęt wędkarski, elementy uzbrojenia, gospodarcze itp o stałym lub wymiennym wyposażeniu. Zaletą tego typu rozwiązania jest możliwość użycia samej platformy do innych różnych celów, w razie spadku zapotrzebowania w danym okresie na jego pierwotne zastosowanie.

Rysunek 2 Warianty wielozadaniowych śródlądowych platform mieszkalnych i ich podstawowe zastosowanie

Rys. 2 Warianty wielozadaniowych śródlądowych platform mieszkalnych i ich podstawowe zastosowanie

Biorąc pod uwagę kształt kadłuba, to wielozadaniowe platformy mieszkalne z kadłubem w kształcie katamaranu będą miały lepsze właściwości i parametry techniczno-eksploatacyjne w tym: pływalność i stateczność, prędkość eksploatacyjną, a także wyższą sprawność wykorzystania, różną dostępną powierzchnię pokładu oraz mniejsze zanurzenie. Dobór rozwiązania napędowego w dużej mierze zależeć od przeznaczenia platformy. Brak własnego napędu jednostki oznacza mniejsze nakłady finansowe zarówno na jego zakup jak i późniejsze utrzymanie we właściwym stanie technicznym (konserwacje i naprawy) oraz zwiększa nośność, jednakże wymusza na właścicielach konieczność korzystania z zewnętrznych źródeł w przypadku zmiany miejsca cumowania.

Uwzględniając uwarunkowania żeglugi śródlądowej i dopuszczalne obszary usytuowania rozważnych wielozadaniowych platform mieszkalnych, można rozważać trzy warianty ich funkcjonowania:

- Wariant 1. Platforma mieszkalna na stałe usytuowana przy nabrzeżu.

- Wariant 2. Mobilna platforma mieszkalna z własnym napędem.

- Wariant 3. Mobilna platforma mieszkalna bez własnego napędu.

Poszczególne etapy analizy i wyboru koncepcji wielozadaniowych śródlądowych platform mieszkalnych przedstawiono na rysunku 3.

Rysunek 3 Algorytm wyboru koncepcji wielozadaniowych śródlądowych platform mieszkalnych

Rys. 3. Algorytm wyboru koncepcji wielozadaniowych śródlądowych platform mieszkalnych

Funkcjonowanie wielozadaniowych śródlądowych platform mieszkalnych w określonym miejscu uwarunkowane jest przede wszystkim przez:

• zapotrzebowania na danego rodzaju ofertę, • stanu infra i suprastruktury portów i przystani śródlądowych,

• parametrów i właściwości śródlądowych dróg wodnych,

• istnienie właściwych uregulowań prawnych, itp.

Sam wybór rozwiązania wielozadaniowej śródlądowej platformy mieszkalnej uzależniony jest od wielu czynników, w tym funkcjonalnych, technicznych czy ekonomicznych, które warunkują m.in. kształt platformy, jej podstawowe parametry techniczno-eksploatacyjne czy też rodzaj napędu.

Wnioski

Jednym z kierunków zagospodarowania przestrzennego i alternatywy dla budownictwa mieszkalnego miast nadwodnych jest zainicjowanie funkcjonowania wielozadaniowych śródlądowych platform mieszkalnych, które w zależności od zapotrzebowania realizowałyby różne zadania. Są to rozwiązania umożliwiające wykorzystywanie obecnych warunków i dające szansę na rozwój turystyki, budownictwa mieszkalnego, a także inżynierii lądowej i wodnej.

Zainicjowanie funkcjonowania wielozadaniowych śródlądowych platform mieszkalnych może przyczynić się do:

1. aktywizacji i rozbudowy portów i przestani oraz ich otoczenia,

2. modernizacji i rewitalizacji miast nadwodnych, które dotychczas nie wykorzystywały swojego potencjału,

3. promowania turystyki wodnej zarówno w kraju, jak i na skalę europejską,

4. wsparcia zakwaterowania dla służb mundurowych, a przede wszystkim wojska czy staży granicznej, w związku z ich stałą dyslokacją,

5. wsparcie władz samorządów terytorialnych w sytuacjach kryzysowych, wymagających zapewnienia lokali tymczasowych osobom potrzebującym.

Przedstawiona w artykule koncepcja wielozadaniowych śródlądowych platform mieszkalnych stanowi jedynie wstępny zarys koncepcji i jej podstawowe założenia. W kolejnych badaniach należy:

• określić wymagania i wskazówki do projektowania pływających platform mieszkalnych,

• opracować projekty koncepcyjne możliwych wariantów platformy pływającej, łatwo adaptowalnych do zmiennych założeń i zakresów funkcjonowania

• opracować analityczne zależności uwzględniające rzeczywiste warunki eksploatacji tych obiektów,

• określić procedury postępowania podczas realizacji projektu i ich standardy techniczne, w oparciu o istniejące normy i uregulowania prawne.

 

AUTORZY:

dr inż. Dorota Łozowicka

dr inż. Magdalena Kaup

mgr Zbigniew Machowski

Tagi:

barki mieszkalne technologie

Komentarze (0)

Dodaj

Podobał Ci się ten artykuł? Zapisz się do newlettera!

My też nie lubimy spamu dlatego obiecujemy wysyłać Ci tylko wartościowe treści.

Masz pytanie?

Zadaj je autorom