Naukowo udowodnione

Prawne aspekty korzystania z powierzchniowych wód śródlądowych w celu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych

26 lipca 2017 / Kategoria: Technologie
Prezes Fundacji
Zbigniew Machowski
Redaktor Naczelny
Dorota Łozowicka
dr inż.
Magdalena Kaup

Truizmem jest twierdzenie, że realizacja potrzeb mieszkaniowych jest jedną z zasadniczych kwestii w życiu każdego człowieka, a w takiej sytuacji pojawia się konieczność wdrażania nowych rozwiązań pozwalających na zaspokojenie przedmiotowych potrzeb. Powszechnym i utrwalonym sposobem zamieszkiwania jest korzystanie z nieruchomości przeznaczonych na ten cel. Spektrum istniejących w tej dziedzinie możliwości wydaje się jednak być zdecydowanie szersze. Coraz częściej pojawiają się koncepcje lokalizowania obiektów mieszkalnych na obszarach wodnych. Taka forma zaspokajania potrzeb mieszkaniowych na szerszą skalę funkcjonuje w Holandii, Szwecji, czy Francji. Domy „na wodzie” zaczynają występować również w Polsce, w szczególności na obszarach śródlądowych publicznych wód powierzchniowych, tj. rzeki i jeziora.

Istnieją firmy oferujące wykonanie i sprzedaż obiektów pływających w pełni przystosowanych pod względem technicznym do zaspokajania w nich potrzeb mieszkaniowych. Obiekty te są bowiem wyposażone w kompletny węzeł sanitarny, instalacje elektryczną i grzewczą. Posiadają również wszelkie wymagane przez prawo dokumenty konieczne do ich użytkowania na wodzie.

Do najważniejszych zagadnień prawnych w zakresie realizacji mieszkania na wodzie należą: pozwolenie wodnoprawne, prawo do terenu, pozwolenie na budowę, użytkowanie, meldunek, przepisy związane z ochroną przeciwpowodziową i sprawy związane z ochroną środowiska, możliwości uzyskania kredytu i ubezpieczenia obiektu.

Aspekty formalnoprawne związane z wybudowaniem oraz użytkowaniem takiego obiektu pozostają poza przedmiotem niniejszego artykułu. Skupiono się w nim bowiem na ustaleniu zasad legalnego wykorzystywania obiektów pływających na cele mieszkaniowe. W tym celu, w artykule podjęto się właściwej klasyfikacji rodzajowej tego typu obiektów a następnie przeanalizowano prawne możliwości korzystania z wód powierzchniowych w oparciu o prawo wodne oraz ustawę o żegludze śródlądowej w celu określenia możliwości użytkowania wód publicznych w celach mieszkaniowych.

W polskich przepisach nie znajdzie się żadnych utrwalonych przepisów regulujących kwestie mieszkania na wodzie. Nie zostały też ujednolicone sposoby wykładni istniejących już regulacji, które mogłyby pomóc przy realizacji takich inwestycji. Procedury i regulacje są ściśle uzależnione od określenia parametrów obiektu, zdefiniowania techniki cumowania i wyznaczenia potencjalnych miejsc do cumowania.

Obiekt pływający przeznaczony na cele mieszkalne ma spełniać funkcje identyczną, jak budynek mieszkalny, tj. nieruchomość posadowiona na gruncie, zgodnie z wymogami ustawy z dnia 7 lipca 1994r., DZ.U.1994. prawo budowlane. Z całą pewnością jednak, już tylko ze względu na swoje przeznaczenie do korzystania i usytuowania wyłącznie na wodzie, a więc z założenia bez trwałego związania z gruntem, taką nieruchomością nie jest. Skoro natomiast ma być użytkowane na terenach wodnych, jako urządzenie pływające, uznać je należy za statek.

Zgodnie z art. 5 ust. 1pkt 1 lit h ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej, DZ.U. Dz.U.2013.1458 z dnia 2013.12.06 (zwanej w treści ustawą o żegludze) statkiem jest urządzenie pływające o napędzie mechanicznym lub bez napędu mechanicznego, w tym również prom, wodolot i poduszkowiec, przeznaczone lub używane na śródlądowych drogach wodnych między innymi do celów mieszkalnych. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, iż statki mogą być wykorzystywane na zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych. Powstaje jednak pytanie, jakie należy spełnić warunki dla skorzystania z takiej możliwości i jaki jest jej rzeczywisty zakres.

O ile zasady zagospodarowywania nieruchomości gruntowych niepokrytych wodami poprzez budowaniu na nich budynków oraz lokali mieszkalnych i użytkowania takich obiektów, jak również wymogi formalnoprawne niezbędne do spełnienia w tym zakresie są szczegółowo i jasno sprecyzowane przez obowiązujące w Polsce przepisy prawa, to nie można tego samego powiedzieć o regulacjach prawnych, które mogłyby znaleźć zastosowanie dla oceny legalności wykorzystywania powierzchni wodnych na cele mieszkaniowe.

Dokonując analizy istniejących w tym zakresie przepisów odnieść się należy przede wszystkim do zapisów prawa wodnego oraz ustawy o żegludze śródlądowej. Przedmiotowa analiza prowadzi do wniosku, że użytkowanie obiektów pływających do stałego zamieszkiwania nie zostało w nich zabronione, a więc jest dopuszczalne i nie narusza porządku prawnego. Z całą pewnością stwierdzić można, że brak jest wprost sformułowanego zakazu zamieszkiwania na wodzie. Zakaz taki obowiązuje na przykład w odniesieniu do działek zlokalizowanych na terenach Rodzinnych Ogrodów Działkowych. Stanowi o nim bezpośrednio art. 12 ustawy z dnia 13 grudnia 2013r. o rodzinnych ogrodach działkowych, Dz.U.2014.40 z dnia 2014.01.09.

Zasady korzystania z wód oraz ich zagospodarowania, jak również zarządzanie zasobami wodnymi w zasadniczej mierze uregulowane są w prawie wodnym. Przedmiotowy akt prawny przewiduje, iż gospodarowanie wodami winno uwzględniać zasadę wspólnych interesów i być realizowane przez współpracę administracji publicznej, użytkowników wód i przedstawicieli lokalnych społeczności tak, aby można było uzyskać maksymalne korzyści społeczne.

Ogólne zasady korzystania z wód zawarte są w art. 31 ww. ustawy. Zgodnie z tym przepisem korzystanie z wód polega na ich używaniu na potrzeby ludności oraz gospodarki. Wyodrębnione są trzy rodzaje korzystania z wód, tj. powszechne, zwykłe i szczególne (rysunek 1). Nadmienić należy, iż żadna z tych form korzystania z wód nie może powodować pogorszenia ich stanu i ekosystemów od nich zależnych, a także marnotrawstwa wody, marnotrawstwa energii wody, ani wyrządzać szkód.

Tagi:

barki mieszkalne domy na wodzie prawo

Komentarze (0)

Dodaj

Podobał Ci się ten artykuł? Zapisz się do newlettera!

My też nie lubimy spamu dlatego obiecujemy wysyłać Ci tylko wartościowe treści.

Masz pytanie?

Zadaj je autorom